CEO OKX Star Xu cho rằng nguyên nhân cốt lõi của cú lao dốc thị trường crypto ngày 10/10 không phải là tai nạn, mà xuất phát từ các chiến dịch tiếp thị thiếu trách nhiệm liên quan đến sản phẩm USDe và đòn bẩy tài sản thế chấp trên một số nền tảng lớn, trong đó có Binance.
Theo ông, hàng chục tỷ USD vị thế đã bị thanh lý chỉ trong một ngày, đánh dấu sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc vi mô của thị trường. Star Xu nhận định mức độ tổn hại thậm chí bị nhiều người trong ngành đánh giá nghiêm trọng hơn cả sự kiện FTX trước đây.
Cơ chế rủi ro phía sau USDe
Star Xu mô tả USDe không đơn thuần là một stablecoin truyền thống mà là một sản phẩm mang đặc tính của quỹ phòng hộ được token hóa. Theo cách này, vốn được huy động thông qua USDe sẽ được triển khai vào các chiến lược chênh lệch chỉ số và giao dịch thuật toán, sau đó lợi nhuận được phản ánh vào token.
Ông nhấn mạnh sự khác biệt cấu trúc giữa USDe và các sản phẩm token hóa quỹ thị trường tiền tệ như BUIDL của BlackRock hay BENJI của Franklin Templeton — vốn có hồ sơ rủi ro thấp hơn đáng kể. Trong khi đó, USDe chứa rủi ro ở cấp độ chiến lược đầu cơ, nhưng lại được nhiều người dùng nhìn nhận tương tự như USDT hoặc USDC khi giao dịch trên sàn.
No complexity. No accident.
10/10 was caused by irresponsible marketing campaigns by certain companies.On October 10, tens of billions of dollars were liquidated. As CEO of OKX, we observed clearly that the crypto market’s microstructure fundamentally changed after that day.… pic.twitter.com/N1VlY4F7rt
— Star (@star_okx) January 31, 2026
Theo lập luận của CEO OKX, một chiến dịch thu hút người dùng với lợi suất lên tới 12% APY đã khuyến khích nhà đầu tư chuyển đổi USDT và USDC sang USDe mà không có cảnh báo rủi ro tương xứng. Quan trọng hơn, USDe còn được chấp nhận làm tài sản thế chấp với điều kiện tương tự stablecoin lớn, trong khi thiếu các giới hạn kiểm soát hiệu quả.
Vòng lặp đòn bẩy làm phình to rủi ro hệ thống
Star Xu cho biết rủi ro bị khuếch đại khi người dùng thực hiện chu trình đòn bẩy lặp lại:
-
Đổi USDT/USDC sang USDe
-
Dùng USDe làm tài sản thế chấp để vay thêm USDT
-
Tiếp tục đổi USDT vay được sang USDe
-
Lặp lại nhiều vòng
Vòng lặp này tạo ra lợi suất danh nghĩa 24%, 36%, thậm chí hơn 70% — nhưng lại bị hiểu nhầm là “rủi ro thấp” chỉ vì xuất hiện trên nền tảng lớn. Theo ông, điều này khiến rủi ro hệ thống tích tụ nhanh chóng trên quy mô toàn cầu.
Khi biến động thị trường gia tăng, USDe nhanh chóng mất neo, kích hoạt làn sóng thanh lý dây chuyền. Những điểm yếu trong cơ chế quản lý rủi ro của một số tài sản thế chấp khác càng khuếch đại cú sập, khiến một số token có thời điểm gần như về 0. Star Xu cho biết nhiều người dùng toàn cầu, bao gồm cả khách hàng OKX, chịu thiệt hại nặng và quá trình phục hồi sẽ mất thời gian.
Dù vậy, ông nhấn mạnh mục tiêu của việc lên tiếng là thảo luận về rủi ro hệ thống, không nhằm tấn công cá nhân hay doanh nghiệp cụ thể. Theo ông, ngành crypto không thể xây dựng niềm tin dài hạn nếu tiếp tục dựa vào trò chơi lợi suất ngắn hạn, đòn bẩy quá mức và hoạt động tiếp thị làm mờ ranh giới rủi ro.
CZ bác bỏ cáo buộc, cho rằng thị trường bị tác động bởi yếu tố vĩ mô
Ở chiều ngược lại, Changpeng Zhao (CZ) bác bỏ các cáo buộc cho rằng Binance đóng vai trò trung tâm trong cú sập thị trường tháng 10.
Trong một phiên hỏi đáp trực tiếp với cộng đồng hôm qua, CZ cho rằng các nhận định này là phiến diện và bỏ qua bối cảnh vĩ mô rộng lớn hơn. Ông liên hệ biến động thị trường với các yếu tố kinh tế và địa chính trị, thay vì hoạt động riêng lẻ của một sàn giao dịch.
CZ cũng đề cập đến làn sóng chỉ trích và tin đồn tiêu cực nhắm vào Binance gần đây, cho rằng một phần xuất phát từ các chiến dịch công kích có tổ chức trên mạng xã hội, cùng với tâm lý đổ lỗi từ những trader thua lỗ.
Liên quan đến sự cố trong giai đoạn biến động mạnh, CZ thừa nhận có tình trạng chậm trễ hệ thống trong thời điểm khối lượng giao dịch tăng đột biến, nhưng cho rằng điều này khó tránh khỏi trong các giai đoạn căng thẳng cực độ. Ông tái khẳng định Binance đã bồi thường cho người dùng bị ảnh hưởng bởi các vấn đề kỹ thuật.
CZ cũng nhấn mạnh Binance vận hành theo mô hình dự trữ đầy đủ và đã từng vượt qua các đợt rút tiền quy mô lớn trong quá khứ mà không phải tạm dừng hoạt động, xem đây là bằng chứng cho khả năng chống chịu của hệ thống.
Tranh luận về trách nhiệm hệ thống trong ngành crypto
Những phát biểu trái chiều từ lãnh đạo hai sàn lớn phản ánh cuộc tranh luận sâu rộng hơn về trách nhiệm hệ thống trong thị trường crypto đang ngày càng phức tạp.
Một bên cho rằng các sản phẩm lợi suất cao kết hợp đòn bẩy ẩn chứa rủi ro cấu trúc cần được kiểm soát chặt chẽ hơn. Bên còn lại nhấn mạnh vai trò của yếu tố vĩ mô, tâm lý thị trường và trách nhiệm tự quản lý rủi ro của nhà đầu tư.
Dù quan điểm khác biệt, sự kiện 10/10 một lần nữa cho thấy mức độ liên kết chặt chẽ giữa các sản phẩm tài chính mới, đòn bẩy và hành vi người dùng — những yếu tố có thể nhanh chóng biến biến động thành khủng hoảng trên toàn thị trường tài sản số.
Vương Tiễn
