Trong thị trường tiền điện tử, giao dịch spot cho biết giá đang ở đâu, còn thị trường phái sinh lý giải vì sao giá biến động. Đến năm 2025, sự khác biệt này trở nên mang tính quyết định. Các công cụ đòn bẩy như hợp đồng tương lai, quyền chọn và hợp đồng vĩnh cửu đã trở thành động cơ thanh khoản cốt lõi, chi phối biến động giá của Bitcoin và toàn bộ thị trường tài sản số.
Trong suốt năm, khối lượng giao dịch phái sinh đạt quy mô chưa từng có. Tổng giá trị danh nghĩa gần 86 nghìn tỷ USD cho thấy đây là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc, không phải hiện tượng ngắn hạn. Các sản phẩm dựa trên đòn bẩy dần thay thế thị trường spot trong việc thể hiện rủi ro, phòng hộ và phân bổ vốn.
Hoạt động giao dịch ngày càng tập trung vào một số ít sàn lớn, trong khi dòng vốn tổ chức mở rộng thông qua hợp đồng tương lai và ETF được quản lý chặt chẽ. Sự tinh vi gia tăng này vừa nâng cao hiệu quả, vừa làm lộ rõ những điểm dễ tổn thương, khi đòn bẩy cao khiến thị trường nhạy cảm hơn với các cú thanh lý dây
