Năm 2026 hứa hẹn là giai đoạn then chốt cho việc mở rộng Ethereum. Nâng cấp Glamsterdam sẽ đưa khả năng xử lý song song hoàn hảo lên chuỗi và nâng giới hạn gas từ 60 triệu hiện tại lên 200 triệu.
Một lượng lớn validator sẽ chuyển từ việc thực thi lại giao dịch sang xác minh các bằng chứng không-kiến-thức (ZK proofs). Điều này đặt Ethereum layer 1 trên lộ trình đạt 10.000 giao dịch mỗi giây (TPS) và tiềm năng còn cao hơn, dù mục tiêu này khó đạt ngay trong năm 2026.
Trong khi đó, số lượng dữ liệu blob trên mỗi block sẽ tăng lên (có thể 72 hoặc hơn), giúp các layer 2 (L2) xử lý hàng trăm ngàn giao dịch mỗi giây. Layer 2 cũng trở nên dễ sử dụng hơn: bản nâng cấp Atlas của ZKsync cho phép giữ vốn trên mainnet nhưng giao dịch trong môi trường thực thi nhanh của Elastic Network.
Layer Interoperability của Ethereum sẽ hỗ trợ hoạt động chuỗi chéo giữa các L2, bảo mật riêng tư sẽ được chú trọng, và fork Heze-Bogota cuối năm sẽ cải thiện khả năng chống kiểm duyệt.
Những nâng cấp chính trong fork Glamsterdam
Các nhà phát triển Ethereum đang hoàn thiện danh sách Ethereum Improvement Proposals (EIP) cho fork Glamsterdam, dự kiến giữa năm 2026. Hai thay đổi nổi bật được xác nhận là Block Access Lists và Enshrined Proposer Builder Separation (ePBS). Mặc dù tên nghe kỹ thuật, nhưng chúng có tiềm năng tăng tốc đáng kể blockchain trước khi chuyển sang công nghệ ZK.
Block Access Lists (EIP-7928)
Tách rời proposer và builder được tích hợp (Enshrined Proposer Builder Separation – ePBS)
Tăng giới hạn gas và nâng cấp blob cho L2
Giới hạn gas (liên quan đến thông lượng trên L1) hiện đã được nâng lên 60 triệu và dự kiến sẽ tăng mạnh trong năm 2026, dù các ước tính về mức tối đa còn khác nhau.
“Trong 2026, tôi dự đoán sẽ sớm đạt 100 triệu. Bất cứ con số nào cao hơn nữa có lẽ còn quá mang tính suy đoán,” Gary Schulte, kỹ sư cấp cao về blockchain protocol trên client Besu, cho biết. Ông cũng nhấn mạnh việc chuyển sang delayed execution có thể giúp nâng giới hạn gas cao hơn.
Tomasz Stańczak, đồng giám đốc Ethereum Foundation, tiết lộ tại Bankless Summit rằng giới hạn gas sẽ tăng lên 100 triệu trong nửa đầu năm 2026 và dự kiến sẽ tăng gấp đôi lên 200 triệu sau khi ePBS triển khai. Các cải tiến tiếp theo có thể đẩy giới hạn gas lên 300 triệu mỗi block trước cuối năm.
Vitalik Buterin tỏ ra thận trọng hơn. Cuối tháng 11, ông nói rằng cần “mong đợi sự tăng trưởng tiếp tục nhưng tập trung và không đồng đều cho năm tới. Ví dụ, một khả năng là tăng giới hạn gas 5 lần, đồng thời tăng chi phí gas 5 lần cho các thao tác xử lý kém hiệu quả,” nhắc đến các yếu tố như storage, precompiles và các cuộc gọi tới hợp đồng có kích thước lớn.
Fork Heze-Bogota 2026
Một số EIP chưa kịp vào Glamsterdam sẽ được giữ lại cho fork Heze-Bogota. EIP duy nhất đang xem xét đưa vào là Fork-Choice Inclusion Lists (FOCIL). EIP này từng được cân nhắc cho Glamsterdam nhưng bị hoãn sau tranh luận căng thẳng, vì yêu cầu quá nhiều công sức và gây khó khăn cho validator.
Mục tiêu của FOCIL không phải mở rộng khả năng xử lý, mà hướng tới lý tưởng chống kiểm duyệt kiểu cypherpunk, cho phép nhiều validator đảm bảo một giao dịch cụ thể được đưa vào mỗi block.
“Đây là cơ chế chống kiểm duyệt, đảm bảo rằng nếu ít nhất một phần mạng lưới trung thực… giao dịch của bạn sẽ được bao gồm tại một thời điểm nào đó,” Trintinalia giải thích.
- Dự báo giá ETH: Ethereum Foundation đề xuất giải pháp trước áp lực “state” ngày càng phình to
- Ethereum Foundation tái tập trung vào an ninh thay vì tốc độ, áp chuẩn 128-bit cho 2026
- Stablecoin trên Ethereum bùng nổ: B2B tăng 156%, P2B tăng 167%
Vương Tiễn
